Odwiedzamy galerie i muzea w miejscu zamieszkania lub goszcząc w innych miejscowościach. Zdarza się, że wizyta na szczególnej prezentacji lub w szczególnym miejscu sama w sobie stanowi cel podróży. Wielu z nas towarzyszą młodsze lub starsze dzieci, ponieważ spędzamy ten czas rodzinnie. Zauważamy też grupy przedszkolne i szkolne wizytujące określone wystawy. Obserwacja stanu istniejącego budzi refleksję konieczności stworzenia programu edukacyjnego dla dzieci i młodzieży. Grupy z wychowawcą bądź przewodnikiem czy kuratorem mogą liczyć na zaplanowany, dostosowany do wieku ‘program zwiedzania’ wypełniony adekwatnymi do poziomu wiedzy i możliwości percpecyjnych małych ludzi wprowadzeniami lub podpowiedziami.

Kiedy jednak w czasie rodzinnej wizyty poznajemy eksponaty wystawione w danej galerii jesteśmy zdani sami na siebie. Nie każdy nawet wykształcony artysta potrafi odnaleźć się w roli edukatora i pedagoga zarazem. Tymczasem w wielu krajach europejskich jest powszechną praktyką wychodzenie na przeciw osobom pragnącym korzystać z przygotowanych prezentacji. Niewiarygodne jaką przygodą staje się rozpoznawanie obiektów sztuki dzięki proponowanym programom. Wyglądają one bardzo różnorodnie i często dotyczą jedynie fragmentów wystaw bardziej przystępnych tematycznie lub percepcyjnie dla młodszych odbiorców. W każdym jednak wypadku mamy pewność, że dzieci w sposób atrakcyjny i pożyteczny edukacyjnie spędzą czas z same lub z nami. Być może także zainteresowane rozwiązywaniem własnych zagadek pozostawią dorosłym swobodę indywidualnej kontemplacji obiektów sztuki.

Pojawia się więc pytanie, dlaczego brakuje takich programów w polskich galeriach i muzeach. Wychodząc naprzeciw zauważonym brakom trzeba byłoby stworzyć program będący ‘kluczem edukacyjnym’, który wprowadza dzieci w świat sztuki, dzięki przemyślanym formom uczestnictwa: od prostych zabaw i zagadek po zadania ilutracyjne pomagające zrozumieć ideę i strukturę wybranych obiektów. Własne doświadczenia wskazują jak cenne może być takie poznawanie świata, jak inspirujące i mądre, a jednocześnie, co najważniejsze, pozostawiające niedosyt odwiedzania miejsc pozornie tylko zbyt trudnych i nieatrakcyjnych dla dzieci.

Agnieszka Kurkowska

 

Zdjęcia poniżej przedstawiają kadry z odwiedzin w galerii sztuki Nottingham Contemporary, która proponuje młodszym odbiorcom zabawę edukacyjną pomagającą poznać prezentowane na wystawie obiekty

Fot. Agnieszka Kurkowska